Ağır Ceza Yargılama Hukuku

Terörizmin nedenleri oldukça karmaşık bir konudur. Bazen hangi nedenlerin terörizme neden olduğunu kesin olarak belirlemek zor olmaktadır. Başka bir ifade ile terörizmin sebeplerini anlamakta somut bir delil veya kesin ölçüler koyamamakla birlikte, bazı sebepleri tespit etmek mümkündür. Uluslararası hukuk ihlal edilerek bir ülkenin başka bir ülke tarafından işgal edilmesi, yoksulluk, dini konular ve azınlıkların kendi geleceğinitayin etme hakkı(self-determination) gibi nedenler, terörizmin muhtemel sebepleri olabilmektedir. Bu bölümde, bu nedenlerin bir kaçı irdelenecektir. Terörizmin nedeni olarak kabul edilen yoksulluk, tartışılabilir bir konudur. Terörizmleyoksulluk arasında doğrudan bir bağlantı olmamakla birlikte, yoksul bir ülkede yaşayaninsanların, küresel bir dünya süreci içerisinde bu gerçeği kabul ederek yabancı ülkelerdefaaliyetlerde bulunan ülkeleri yoksulluğun nedeni olarak görmesi ve kendilerini buküresel sürecin bir kurbanı olarak kabul etmesi mümkündür. Bu insanların, bu kabulle hareket ettikleri zaman, küresel süreçte kendi paylarını almak için terör saldırılarına kalkışması muhtemel olmaktadır. Diğer taraftan, bazı insanlar, dünyanın bazı bölümlerinde yaşamak için yeterli besin bulamadıkları için, terör eylemlerine başvurduklarından, yoksulluk ile terör arasında doğrudan bir bağlantının varlığını ileri süren düşünürler de bulunmaktadır. Bu bağlamda, tüm dünya üzerinde yaşayan insanlar için yeterli besin var olsa bile, bazı insanlar bu besinlere kolay bir şekilde ulaşmasına ve iyi bir hayat standardı yakalamasına rağmen, diğer bu imkânlardan kısmen veya tamamen mahrum kalmaktadır. Yani, dünya kaynakları, ülkeler arasında ve aynı zamanda bir ülkede yaşayan insanlar arasında eşit bir şekilde paylaşılmamaktadır. Bu durum, çatışmalar için doğrudan neden olmakta ve terör saldırılarınayol açmaktadır. Bu anlamda insanlar eğer temiz su, yeterli besin ve eşit yaşamkoşullarınasahip olsaydı, terörizm azaltılabilirdi. Diğer şekilde, yoksulluğun sebebinin, onların doğal kaynaklarını izinsiz olarakkötüyekullanan zengin ülkeler olduğunu düşünen insanlar, onların kendi topraklarında zenginliğinkendi haklarını olduğunu kabul ederek yeniden almak için terör eylemlerine başvurabilirler. Bu nedenle, Birleşmiş Milletler Genel Meclisi tarafından 60/28 sayılı kararıyla benimsenenstratejilerden birisi yoksulluğu ortadan kaldırmaktadır. Terörle yoksulluk arasında doğrudanbağlantı olduğu hususu görmezlikten gelinse bile, dolaylı bağlantının varlığı bu anlamdainkâr edilemez. Uluslararası hukukun ihlal edilmesi terörizmin bir başka nedeni olarak görülmektedir. Bir ülkenin başka bir ülke tarafından illegal olarak işgal edilmesi, işgal eden devletle yerel halk arasında gerilime neden olmaktadır. İllegal işgal eylemi uluslararası hukuk kuralları çerçevesinde engellenmez ise, yerel halk gruplarının meşru savunma hakkı olarak terör eylemlerine başvurması muhtemel olmaktadır. Bu nedenle tüm devletlerin hukukunun,teamül ve sözleşme hukukundan oluşan uluslararası hukukla uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir. İşgalciler bazen çoğu insanı öldürmektedir ve sivil halka saldırmaktadır. İşgalci askerler kadınlara tecavüz etmekte ve hiç sebepsiz yere çocukları öldürmektedir. Budurumtamamen uluslararası insan haklarının ihlalidir. Yerel halk, intikamalmak içingerillataktikleri kullanarak, işgalci güçlerin savaş suçlarının karşılığını vermeye çalışmaktadır. Bazen bu yerel gruplar, onlara saldıran işgalci güçlerin topraklarında terör saldırıları yaparakve daha fazla masum insanı öldürerek intikam almaktadır. Kendi geleceğini tayin etme hakkı(self-determination right) terörist eylemler içinbirbaşka neden olmaktadır. Bazı devlet dışı aktörler kendi geleceğini tayin etme hakkı çerçevesinde terör eylemlerine başvurmaktadır. 12 Ağustos 1949 yılında imzalanan Cenevre Sözleşmesine ek protokol 1974 -1977 diplomatik konferansta kabul edilmiştir. Bu protokole göre, kendi geleceğini tayin hakkı, silahlı mücadele hakkı olarak kabul edildi. Protokol, sömürgeci hâkimiyete, yabancı işgaline veya ırkçı rejime karşı kavga veren insanların silahlı mücadelesi uluslararası bir mücadele olarak düşünüldü. 1949 Cenevre Sözleşmesinin çoğu üye ülkeleri, bu protokolün, gerilla savaşını ve terörizmi meşru hale getirdiğini iddia etmektedirler. Yine de bu protokol terör saldırılarına izin vermemektedir. Hem Cenevre Sözleşmesi hem de ek protokol sivillere saldırıları yasaklamaktadır. Buna rağmen, bu kural çoğu kez ihlal edilmekte ve birçok saldırılar sivillere ve sivil kurumlara yapılmaktadır. Son fakat diğerleri kadar önemli diğer terörizmin nedeni, dinsel motivasyonlardır. Ancak dinin kendisinin terörizmin muhtemel nedeni olarak kabul etmediğimizi vurgulamak isteriz. Örneğin, üç ana din olan İslam, Yahudilik ve Hristiyanlığı ve onların kutsal kitapları olan Kur’an, İncil ve Tevrat’ı incelediğimiz zaman, dinsel güdülerle bile olsa takipçilerine masum insanları öldürmek için izin verdiği hiçbir hüküm bulunmamaktadır. Bu bağlamda, masum bir insanı öldürmek hakkında Kur’an’ın hükmünü ifade etmek isteriz. Maide suresinin 32. ayetinde, “her kim suçsuz bir insanı öldürürse, tüm insanlığı öldürmüş gibi varsayılır; her kim de masum bir insanın hayatını kurtarırsa tüminsanlığı ölümdenkurtarmış sayılır.” düzenlemesi bulunmaktadır. Bu ayetten anlaşılmaktadır ki, İslam, insanları bir kişiyi öldürmekten sakındırmaktadır. Dahası İslam, insanların hayatını ölümden kurtarmak için kendisine inanan insanları teşvik etmektedir. Kur’an’a göre, hiçbir şey, sivil halkı öldürmek ve sivil kurumları yok etmek için gerekçe olamaz. Buna rağmen, çoğu kişilerin ve örgütlerin Kur’an’ın hükümlerini yanlış anladıklarını veya kendi çıkarları için Onun ayetlerini suiistimal ettiklerini kabul etmek zorundayız. Ayrıca, bazen ülkelerin bazı istihbarat ajanları, siyasi amaçlarına ulaşmak için ve onlara akli yetilerini kaybetmelerine yol açan ilaçlar vererek, inanan insanları sivil halka saldırmaları için kullanmaktadır. Gerçekte, dinsel motivasyonla işlendiği düşünülen terör saldırılarının arkasında, kişisel, siyasi, ekonomik nedenler ve askeri çıkarlar yatmaktadır. Başka bir ifadeyle, kişiler ve devletler dini, kendi çıkarlarına ulaşmak için araç olarak kullanırlar. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, tıpkı Hristiyanlık ve Yahudilikte olduğu gibi, İslam ile terörün yan yana gelmesi mümkün olmadığı için, bazı düşünürlerin yanlış olarak kullandığı İslamcı terör başlığı, terörizmin nedenlerini açıklamak için uygun bir başlık değildir. Örnek verecek olursak, tüm dünyadaki insanları şok eden en güncel eylem, 22Temmuz 2011 tarihinde Anders Behring Brevik tarafından gerçekleştirilmiştir ve 77 masum insanın ölümüne ve 151 insanın yaralanmasına neden olmuştur. Terör ve adam öldürme suçlaması ile yapılan yargılaması sırasında bu kişi, kendisini Norveçli insanların ve Avrupa anti-komünist anti-İslamcı direniş hareketinin temsilcisi olarak tanımlamıştır. Ayrıca, duruşmada, Norveçlileri İslam’ı benimseyen göçmenlerden kurtarmaya çalıştığını ifade etmiştir. Kendisini muhafazakâr Hristiyan olarak konumlandırmıştır. Şimdi bu kişi dini motivasyonla masum insanlara karşı terör saldırısı yapmış olmasına rağmen, Hristiyanlığın bu tür eylemlere izin verdiğini iddia etmemiz ve Hristiyanlık ve terör yan yana gelemeyeceği için Hristiyanlık Terörü olarak vakayı adlandırmamız mümkün değildir.